İşitme kaybı ister çok ister az olsun, zekayı yanıltma potansiyeline sahiptir. İşitme çevreyi anlama ve keşfetme için kullanılır.

İşitme olmazsa, çevremize ve çevremizde olup bitenlere karşı olan ilgimiz, güven ve güvensizlik duygularımız gelişir. Bu değişik algılamalar, işitme engeli olan çocuğa çevresi hakkında yanlış veya eksik bilgiler verebilir. Bu da öğrenmenin temeli olan dil kavramlarının gelişiminde birtakım yanlışlıklara ve problemlerin doğmasına yol açabilir.

            Sağırlık sosyalleşmeyi ve iletişimi de etkiler. İşitme duyumu, bir çocuğun konuşmada kullanılan  sembolleri ve toplumun kullandığı dili normal olarak şekillendirmesine hizmet eden bir araçtır.

GELİŞİM  BELİRTİLERİ

0-3 Aylık Bebekler

-          Yeni doğmuş bir bebek, bir metre mesafe içinde olan el çırpmasına, tepki göstermez.

-          Yeni doğmuş bir bebek annesinin yumuşak sesi veya ninnisi ile teskin edilemez.

-          Yeni doğmuş bir bebeğin, seselere karşı olan tepkisi tutarsız ve gayri muntazamdır. Bu evredeki normal gelişim gösteren bir bebek gürültü şeklinde olan kaba seselere tepkide bulunur ancak cılız seselere veya bağırmanın karşıtı olan zayıf seslere tepkide bulunmaz.

3-6 Aylık Bebekler

-          Bebek sese kaynağına gözlerini çevirmez.

-          Ana- babanın çıkardığı taklit ve anlaşılmaz seslere tepki göstermez.

-          Kendi sesini taklit etmez.

-          Ses çıkaran oyuncaklardan zevk almaz.

-          Seslere olan tepkisi tutarsız ve gayri muntazamdır. Gürültü şeklinde olan kaba seslere tepkide bulunur ancak cılız ve zayıf seslere tepkide bulunmaz.

6-10 Aylık Bebekler

-          Adı ile çağrılmaya tepkide bulunmazlar.

-          Çok kısa da olsa “yok-yok” veya “olur-olur” gibi ifadeleri anlamazlar.

10-15 Aylık Bebekler

-          Tanıdıkları eşyaları, insanları işaret edemez veya onlara bakamazlar.

-          Basit ses veya kelimeleri taklit etmezler.

-          Konuşanı görmeden “olur-hayır” gibi seslere tepkide bulunmazlar.

-          Dışarıdan veya kapıdan gelen herhangi birinin sesini işitmezler.

15-18 Aylık Bebekler

-          Basit emirleri izleyemezler.

-          “ba-ba-ba, hı-hı” gibi ilk çıkarılan ses veya ifadelerde gelişme gösteremezler.

1,5-3,5 Yaşındaki Çocuklar

-          Kelime hazinesi bakımından dikkate değer bir gelişme gösteremezler

-          İhtiyaç ve isteklerini anlatmak için konuşma yerine işaret kullanırlar.

-          Konuşurken ana-babanın yüzüne dikkatle bakarlar.

-          Hikaye dinlemekten hoşlanmazlar.

-          Geçmişte kulak ağrıları ve enfeksiyonları geçirmişlerdir.

-          İtaatsiz görünürler.

3,5-5 Yaşındaki Çocuklar

-          Ses kaynağının çıkış yerini bulamazlar.

-          “ GİT-BEN-İÇİNDE-BÜYÜK”gibi kelimeleri anlayamaz ve kullanamazlar.

-          En yeni tecrübeleri ile ilgili bilgi veremezler.

-          Karşılıklı basit bir konuşmayı sürdüremezler.

-          Konuşmalarını anlamak zordur.

Okul Çağındaki Çocuklar

-          Konu üzerinde dikkatlerini toplamak oldukça güçtür.

-          Becerileri ve başarı güçleri diğer çocukların altındadır.

-          Sık sık soğuk algınlığına tutulurlar ve sık sık kulakları ağrır.

-           Sık sık itaatsizlik ederler.

-          Gelişmeleri yavaştır.

İŞİTME ENGELLİ ÇOCUKLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ

1. Dikkattle ilgili güçlükleri vardır.
2. Çağrıldıklarında cevap vermezler.
3. Verilen talimatı karıştırır veya hiç anlamazlar.
4. Sorulara çoğu kez yanlış cevap verirler.
5. Sorulara veya ifadelere sık sık “ne” veya “ha” diye cevap verir.
6. Talimat verildiğinde veya soru sorulduğunda sorunun karşılığı olmayan karışık cevaplar verirler.
7. Konuşmaları zayıftır, asıl sesler yerine başka sesler ilave ederler, bazı sesleri yutar veya söyleyemezler, ses kaliteleri çok bozuktur.
8.  İnsanlardan çekinir, yalnız oynar, bu haliyle kızmış, bir şeye gücenmiş veya canı sıkılmış görünürler.
9. Sesleri duymak için başlarını bir yana çevirirler, bu da kulaklarının duymadığını gösterir.

İŞİTME KAYIPLARINI ÖNLEMEK İÇİN NELER YAPABİLİRİZ?

1. Çocuğu soğuk algınlığından, kulağı enfeksiyonlu hastalıklardan korumak.
2. Özellikle gebeliğin ilk aylarında annenin alacağı ilaçların, mutlaka doktor reçetesine göre alınması.
3. Hamilelik döneminde kızamıkçık gibi enfeksiyonlu hastalıklardan sakınılması.
4. Hamilelik döneminde sağlıklı beslenmeye ve muntazam aralıklarla doktor kontrolünden geçmeye özen gösterilmesi.
5. Çocuğun başını çarpmaktan ve düşmekten korunması.
6. Kulakların sivri uçlu ve keskin eşyalar kullanılmadan düzenli olarak temizlenmesi.
7. Çok gürültülü yerlerde kulakların kapanması.
8. Verem, kızamıkçık vb. enfeksiyonlu hastalıklara karşı aşılanılması.
9. Doğumun tam teşşeküllü bir ortamda gerçekleştirilmesi.
10. Akraba evliliklerinde mutlaka gerekli tahlillerin yaptırılması.

Kaynak: Karatepe, H. (1982). Özürlü Çocuklar.