İstismar

TC
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
 
 
REHBER ÖĞRETMENLER İÇİN
 
CİNSEL İSTİSMARI ÖNLEME
VE
CİNSEL İSTİSMARA MARUZ KALAN ÖĞRENCİLERLE ÇALIŞMA YÖNERGESİ
 
HAZIRLAYAN
 
ÇANKAYA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ
İLÇE ETKİLİ MÜDAHALE EKİBİ
 
 
Düzenleyenler
 
Günsu ERTUNÇ
Hayriye TEKAKÇA
Hacı Mehmet MUHTEREM
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
2009 ANKARA
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
İÇİNDEKİLER
 
Cinsel İstismar Nedir?
Çocuğa Yönelik Cinsel İstismar, Hangi Eylemleri Kapsar?
Cinsel İstismar İle İlgili Yasal Düzenlemeler
Cinsel İstismarın Çocuklara Yönelmesindeki Nedenler
Çocuklar Yaşadıkları İstismarı Nasıl İfade Ederler?
Cinsel İstismarın Çocuk Üzerindeki Etkileri
Cinsel İstismara Maruz Kalan Çocuklara Yönelik Hizmetlerde Karşılaşılan Zorluklar Nelerdir?
Cinsel İstismar Veya Sömürüye Uğrayan Çocuklarla Çalışırken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
Cinsel İstismara Maruz Kalmış Öğrenciyle Okulda Yapılacak Çalışmalar
Destek Alınabilecek Kurum Ve Kuruluşlar
 
Kaynaklar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
CİNSEL İSTİSMAR
 
        Cinsel istismar, bir çocuk ya da gence yönelik olarak, ondan daha büyük veya daha güçlü biri tarafından gerçekleştirilen cinsel eylemdir. Bu eylem teşebbüs boyutunda kalabileceği gibi, gerçekleşen bir eylem biçiminde de olabilir.
  
Çocuğa yönelik cinsel istismar, geniş bir yelpazedeki eylemleri kapsar. Bu eylemler;
 
·         Cinsel içerikli teklifler,
·         Cinsel içerikli okşama veya dokunmalar,
·         Cinsel organların teşhiri,
·         Yetişkin birinin yaptığı mastürbasyonun teşhiri,
·         Oral seks,
·         Vajina ya da anüse penis, parmak ya da bir nesnenin sokulması,
·         Pornografiye maruz bırakmak ya da çocuğun pornografik amaçlar için kullanılmasına izin vermek,
·         Bir hayvanla cinsel eylemde bulunmak,
·         Röntgencilik
·         Ticari bir kazanç için çocuğun cinsel olarak sömürülmesi (para ya da hediye, giyecek, yiyecek, kalacak yer gibi şeyler karşılığında).
       Vb.
 
 
 
TEMEL ÖNLEME KAPSAMINDA YAPILMASI GEREKEN ÇALIŞMALAR
 
 
       FARKINDALIĞI ARTIRMAYA YÖNELİK ÇALIŞMALAR
       Bu başlık altında yapılacak çalışmalar öğrenci, veli ve eğitimcilerin tümünü        kapsamaktadır.
·         Risk etmenlerini tanıma,
·         Kendileri ve başkaları için nasıl yardım arayacaklarını öğretme amaçlıdır.
 
 
 
 
 
 
CİNSEL İSTİSMAR İLE İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER
 
Türk Ceza Kanunu’nun 103 ve 104. maddeleri cinsel istismar ile ilgili yasal düzenlemeleri içermektedir.
 
Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar
 
Çocukların cinsel istismarı
MADDE 103.
(1) Çocuğu cinsel yönden istismar eden kişi, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel istismar deyiminden;
a) On beş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış,
b) Diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlar,
Anlaşılır.
(2) Cinsel istismarın vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda, sekiz yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(3) Cinsel istismarın üstsoy, ikinci veya üçüncü derecede kan hısmı, üvey baba, evlat edinen, vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, sağlık hizmeti veren veya koruma ve gözetim yükümlülüğü bulunan diğer kişiler tarafından ya da hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle gerçekleştirilmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.
(4) Cinsel istismarın, birinci fıkranın (a) bendindeki çocuklara karşı cebir veya tehdit kullanmak suretiyle gerçekleştirilmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.
(5) Cinsel istismar için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
(6) Suçun sonucunda mağdurun beden veya ruh sağlığının bozulması hâlinde, on beş yıldan az olmamak üzere hapis cezasına hükmolunur.
(7) Suçun mağdurun bitkisel hayata girmesine veya ölümüne neden olması durumunda, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.
Reşit olmayanla cinsel ilişki
MADDE 104.
(1) Cebir, tehdit ve hile olmaksızın, on beş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikâyet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(2) Fail mağdurdan beş yaştan daha büyük ise, şikâyet koşulu aranmaksızın, cezası iki kat artırılır.
 
 
 
Cinsel İstismarın Çocuklara Yönelmesindeki Nedenler
   Çocukların istatistiklerde belirtilen oranda cinsel şiddet eylemine maruz
kalmasının en önemli nedenleri aşağıdaki özellikleridir:
  •       Merak
  •       İlgi ve sevgi ihtiyacı
  •       Erişkinler tarafından kolayca yönlendirilebilmeleri ve savunmasızlıkları
  •       Olayı gizleme eğilimi
  •       Çocukların kötü şahit olduğu inancı
 
 
   Çocuklar yaşadıkları istismarı söylemekte zorluk çekerler.
·         Yaşadıklarından dolayı utanç duyabilirler ve söylemeye çekinebilirler.
·         İstismara uğrayan çocuklar, yaşadıklarını genelde davranışlarıyla anlatırlar. Örneğin kimseyle konuşmamaya başlayabilirler ya da daha sinirli davranabilirler.
·         Yaşadıklarının normal olduğunu düşünebilirler.
·         İstismarı anlattıkları takdirde cezalandırılacaklarını düşünebilirler. Örneğin dayak yiyeceklerini düşünebilirler.
·         İstismarcı tarafından tehdit edilmiş olabilirler.
     Vb.
 
 
Cinsel İstismarın Çocuk Üzerindeki Etkileri
  •       Aşırı korku ve tedirginlik duyabilirler.
  •       Suçluluk ve utanç duyabilirler.
  •       Güçsüz ve çaresiz hissedebilirler.
  •       Kendilerine olan güvenleri sarsılabilir.
  •       Başkalarına güven duyma ve yakın ilişkiler kurmakta zorlanabilirler.
  •       İçe kapanabilirler.
  •     Öfke ve saldırganlık gösterebilirler.
  •       İnsanlardan kolay etkilenebilirler.
  •       Vücutlarına zarar verebilirler.
  •       Aileden uzaklaşabilir, evden kaçabilirler.
  •       Okul başarısında düşüş yaşayabilir ve okuldan kaçabilirler.
  •       Alkol veya madde kullanımına yönelebilirler.
    Bu etkiler genellikle yetişkinlik döneminde de devam edebilir.
 
          
 
 
 
 
 
 
 
 
Cinsel İstismara Maruz Kalan Çocuklara Yönelik Hizmetlerde Karşılaşılan Zorluklar
 
   Sağlık Alanındaki Zorluklar:
 
Cinsel istismara ve sömürüye uğramış çocuklarda cinsel yolla bulaşan hastalıklar, istismar sırasında ya da bunun sonucu olarak oluşmuş yaralar, ya da yaşam biçimleriyle ilişkili diğer sağlık problemleri gelişmesi olasıdır.
 
  Sosyal Ve Psikolojik Yönden Yaşanan Zorluklar:
 
       Cinsel istismarın dinamikleri sosyal ve psikolojik yönden yaşanan zorlukların   temelini oluşturur.
• Cinselleştirilmiş Davranış
• Damgalama
• Bağlanma Güçlükleri
• Kontrol
 
 
 Cinsel İstismar Veya Sömürüye Uğrayan Çocuklarla Çalışırken, Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar:
 
  •       Fiziksel güvenlik sağlayınız. 
  •       Duygusal güvenlik sağlayınız.
  •       Diğer profesyonellerle ve çocuğun öğretmenleri, ailesi gibi hayatındaki önemli kişilerle işbirliği yapınız.  
  •      Uygun yerlerde rol model olarak davranınız.
  •       Çocukların güçlü yanlarını belirleyip geliştiriniz.
  •       Uygun destek ve sosyal ağlar geliştirirken çocuğa yardım ediniz.
  •       Çocuğun bağımsız bir yetişkin olarak yaşamasını destekleyecek yaşam becerileri öğrenmesine yardımcı olunuz.
  •  
     
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Cinsel İstismara Maruz Kalmış Öğrenciyle Okulda Yapılacak Çalışmalar:
 
             1. Bilgi Toplama Süreci
 
A.    Öğrenci İle Çalışmada Yapılması Gerekenler
 
  •      Ses tonunuzun ve yüz ifadenizin yargılayıcı olmasından kaçınınız.
  •      Onu tehdit edici konuşmalar yapmayınız.
  •      Onun güvenini kazanınız.
  •     Tekrarlayıcı sorulardan kaçınınız.
  •       Görüşme sonlanırken öğrenciye, olayları anlatmasının doğru bir davranış olduğunu söyleyiniz.
  •       Öğrenciye , “sen hatalı değilsin” mesajı veriniz.
  •       “Senin ne hissettiğinin farkındayım” mesajını veriniz.
 
Öğrenci Görüşmesi Sürecinde Sorulacak Soruların Niteliği:
 
Neler sorulmamalı?
Neler sorulmalı?
 
  • Yönlendirici sorular;
  • Neden oldu?
  • Niçin oldu?
  • Korktun mu?
  • Şöyle mi oldu (Seni öptü mü? vb. )
  • İyi misin?
  • Nasıl oldu?
  • Neler oldu?
  • Neler yaşandı?
  • Daha önce de oldu mu?
  • Kim yaptı?
  • Nerede oldu?
  • Ne zaman oldu?
  • Kimler biliyor?
 
 Öğrenci görüşmesi sürecinde aşağıdaki çalışmalardan yararlanınız.
 
·              Otobiyografi
·              Mektup yazdırma
·              Resim çizdirme
·              Oyun oynama
·              Cümle tamamlama testi
·              Öykü tamamlama
 
 
 
 
 
Eğer söz konusu olan bir öğretmenin tacizi ise, bilgi toplama sürecinde sınıf etkinliklerini kullanınız.
 
  • Psiko-sosyal çalışma yapınız.
  • Rehberlik programında yer alan ilgili etkinlikleri kullanınız. Örneğin “Hayır deme”, becerileri “reddetme”, becerileri ve “sınırlarını koruma” ile ilgili etkinlikler yapınız.
 
B.     Veli İle Çalışmada Yapılması Gerekenler
 
  • Öğrenciye , “kimi çağırmamı istersin?” diye sorunuz.
  • Öğrencinin güvendiği bir yetişkin ile görüşme yapmaya özen gösteriniz.
  • Veli görüşmesini, bilgilendirme görüşmesi niteliğinde yapınız, durum ve yasal süreç hakkında bilgi veriniz.
  • Tıbbi muayeneye ilişkin süreç ve fiziksel korumanın ne olduğu anlatınız.
 
2- Okul Yönetimi İle İlgili Yapılması Gerekenler
 
  • Okul müdürünü yazılı olarak bilgilendiriniz. nOlay okul içinde olduysa ve/veya okulda duyulduysa “okul etkili müdahale ekibini” bilgilendiriniz ve sürece dahil ediniz.
  • İlçe etkili müdahale ekibine, bilgi formlarının doldurularak gönderilmesini sağlayınız.
 
3-Resmi İşlem Yapılması
 
Resmi işlemleri, okul yönetiminin bilgisi dahilinde aşağıdaki kurumlar aracılığıyla yürütebilirsiniz.
  • Alo Çocuk 183 ( Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu)
  • Çocuk Polisi.232 32 87(Çankaya Çocuk Şube)
  • Çankaya Emniyet Müdürlüğü: 231 68 77
 
Yasal Olarak Resmi İşlemlerin Başlatılması Gereken Durumlar:
 
Türk Ceza Kanununun ilgili maddeleri gereğince;
  • On beş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını
algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış,
  • Diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak
gerçekleştirilen cinsel davranışlar,
olması durumunda resmi işlemleri başlatınız.
Türk Ceza Kanununun Md.278-279 Suçu Bildirmeme ( İlgili madde gereğince bildirim zorunluluğu vardır. )
 
 
 
 
Destek Alınabilecek Kurum ve Kuruluşlar
 
  •  İlçe Etkili Müdahale Ekibi (229 58 09)
  •  İlçe Psikolojik Danışma Grubu (229 58 09)
  •  Behice Eren Çocuk ve Gençlik Merkezi ( 2296577 )
  •  Ankara Üniversitesi Kriz Merkezi (362 12 82, 363 03 26-27) 
  •  Gazi Üniversitesi Çocuk Koruma Merkezi ( 2025891- e-posta: cocukkorumamerkezi@gazi.edu.tr)
 
 
 
 
KAYNAKÇA
Akduman Gülümser Gültekin, Ruban Canan, Akduman Barış, Korkusuz İrfan, Çocuk Ve Cinsel İstismar
Adli Psikiyatri Dergisi Ocak 2005 Cilt:3 Sayı:1 Sayfa:9–14
 
Avcı, A. , Diler, R.S. Adolesanlarda Cinsel İstismara Yaklaşım (Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Ve Ergen Ruh Sağlığı Ve Hastalıkları A.D.)
 
Çocuk Koruma Kanunu
 
Korunmaya Muhtaç Çocukların Tespiti, İnceleme Koruma Kararlarının Alınması Ve Kaldırılmasına İlişkin Yönetmelik
 
MEB-UNICEF Zorlu Yaşam Olayları ve Etkileri Çocuk İhmali ve İstismarı Psikososyal Okul Projesi, 2002
 
Ünal, Fatma Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Ailede Çocuk İstismarı Ve İhmali TSA/ Yıl: 12, S: 1, Nisan, 2008
 
Taner Yasemen, Gökler Bahar,  Çocuk İstismar Ve İhmali: Psikiyatrik Yönleri, Hacettepe Tıp Dergisi 2004; No:35 s.82-86  
 
TC Ankara Valiliği Milli Eğitim Müdürlüğü Cinsel Taciz Paneli Ankara, 2004
 
Türk Ceza Kanunu İlgili Maddeler ( 103-104-278-279 )
 
 

 




14.12.2009   

TAŞINDIK ve TELEFON NUMARALARIMIZ DEĞİŞTİ

YENİ TELEFON NUMARALARIMIZ:0312 466 67 760312 466 68 24...

Devamı için tıklayın

26.11.2009   

7-19 Yaş Aile Eğitimi Programı

7-19 Yaş Aile Eğitimi Programı Semineri Başlıyor:7-19 Yaş Aile Eğitimi Programı Semineri 18-22 ocak ...

Devamı için tıklayın

02.11.2009   

Görüş ve Önerilerinizi Bekliyoruz

Sayfamız, kurumumuz ve çalışmalarımızla ilgili her türlü görüş ve önerilerinizi bekliyoruz. cankayar...

Devamı için tıklayın

11.11.2006   

Sanal Masa Uygulaması Devam Ediyor.

Merkezimizde ilk kez ve 2007 Yılında uygulanmaya başlayan  Sanal Ram Uygulaması devam etmektedir.Bu ...

Devamı için tıklayın

 
Tüm hakları saklıdır. Çankaya Rehberlik ve Araştırma Merkezi 2009